17 czerwca 2000 roku, dokładnie 25 lat temu, w dzielnicy Piatychatki w Charkowie uroczyście otwarto Memoriał Ofiar Totalitaryzmu. To jedno z czterech cmentarzysk katyńskich i drugie takie miejsce na Ukrainie – po Bykowni. W ceremonii uczestniczyli premierzy Polski i Ukrainy – Jerzy Buzek i Wiktor Juszczenko.
4302 polskie ofiary zbrodni katyńskiej
Na tym miejscu spoczywają szczątki 4302 obywateli Polski – głównie oficerów Wojska Polskiego, więzionych w obozie w Starobielsku. W 1940 roku zostali zamordowani przez funkcjonariuszy NKWD w siedzibie rejonowej w Charkowie. Ich ciała wywożono nocą i grzebano w pobliskim lesie. W tym samym miejscu spoczywają również ofiary ukraińskie represji stalinowskich z lat 1937–1938.
Rok 2025 – Rokiem Bohaterów Katynia, Charkowa, Miednoje i Bykowni
Sejm RP ogłosił rok 2025 Rokiem Bohaterów Katynia, Charkowa, Miednoje i Bykowni – jako hołd ofiarom sowieckiego terroru i wyraz woli upamiętnienia prawdy historycznej. To nie tylko gest pamięci, ale także mocny sygnał w obronie prawdy i wartości.
Miejsce pamięci ponownie zaatakowane
Dziś to miejsce nie tylko przypomina o tragedii przeszłości, ale staje się symbolem obecnego zagrożenia. Od marca 2022 roku, po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę, memoriał w Piatychatkach był ostrzeliwany przez rosyjskie wojska. Odłamki uszkodziły krzyże, tabliczki z nazwiskami, zniszczono drzewa i betonowe ogrodzenie. Ze względu na zagrożenie niewybuchami, teren cmentarza pozostaje zamknięty.
Powrót Imperium Zła
W czasie, gdy rosyjskie rakiety spadają na Kijów, Charków, Sumy, Zaporoże i inne ukraińskie miasta, memoriał staje się milczącym świadkiem powrotu przemocy Imperium Zła. Zbrodnia katyńska przypomina, że milczenie wobec zła zawsze prowadzi do jego odrodzenia. Wtedy próbowano zniszczyć naród poprzez eliminację jego elit – dziś ta sama logika przemocy jest widoczna w rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie.
Źródło: Ambasada RP w Kijowie