Polska na drodze do stałej bazy wojsk USA, strategiczna cieśnina Ormuz pod całkowitą kontrolą Iranu po wymianie ciosów z Ameryką, krwawe zamieszki w Libanie oraz historyczny rekord temperatury w Słubicach. Zapraszamy na poranny przegląd najważniejszych wiadomości Michała Ziomka, który podsumowuje kluczowe wydarzenia polityczne, międzynarodowe kryzysy i historyczne decyzje z ostatnich godzin.
Rozmowy o stałej bazie wojsk USA w Polsce
Rozpoczął się kolejny etap rozmów między Polską a Stanami Zjednoczonymi w sprawie utworzenia stałej bazy amerykańskich wojsk na polskim terytorium. Podstawą dalszych decyzji będzie przegląd sił prowadzony przez Departament Wojny USA (Pentagon), który aktualnie redukuje obecność w Niemczech, a w połowie maja wstrzymał rotację 4000 żołnierzy w Polsce. Wicepremier i minister obrony narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz poinformował o pozytywnej ocenie polskiej propozycji przez USA. Na te doniesienia zareagował Rafał Leśkiewicz, rzecznik prezydenta Karola Nawrockiego, wzywając członków rządu do zaprzestania ataków na Donalda Trumpa, ponieważ krytyka ta ma podważać sojusz. Według Leśkiewicza, głowa państwa od 10 miesięcy pracuje nad zwiększeniem amerykańskiej obecności.
Konflikt USA-Iran i kontrola nad cieśniną Ormuz
Po wzajemnej wymianie ciosów militarnych między USA i Iranem, irański minister spraw zagranicznych Abbas Arachci ogłosił, że przez najbliższych 30 dni cieśnina Ormuz będzie całkowicie kontrolowana i zarządzana przez jego kraj. Swobodna żegluga zostanie przywrócona po usunięciu przeszkód. Urząd Cieśniny Zatoki Perskiej zapowiedział konsekwencje dla statków wpływających bez zgody, co nastąpiło po piątkowym ataku dronowym Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej na kontenerowiec Everovely pod banderą Singapuru. Prezydent USA Donald Trump zagroził na portalu Truth Social zwiększeniem presji i dokończeniem operacji Epic Fury. W weekend lotnictwo USA zaatakowało infrastrukturę wojskową w Iranie, na co Iran odpowiedział niedzielnymi atakami rakietowymi i dronowymi na amerykańskie bazy w Bahrajnie i Kuwejcie. Pakistan zaapelował o przestrzeganie zawieszenia broni z Islamabadu.
Hezbollah odrzuca umowę Libanu z Izraelem
W Bejrucie trwają starcia zwolenników Hezbollahu z siłami bezpieczeństwa. Ugrupowanie to odrzuciło podpisaną w piątek w Waszyngtonie ramową umowę między Libanem a Izraelem, uznając ją za zrzeczenie się suwerenności. Dokument ten przewiduje zakończenie konfliktów i pokojowe współistnienie, ale nie zmusza sił Izraela do wycofania się z południowego Libanu. Sekretarz generalny Hezbollahu Naim Kasem zapowiedział dalszy opór, a poseł Hasan Fadlallach ostrzegł w telewizji Al-Jazeera, że próba rozbrojenia organizacji przez libańską armię doprowadzi do wojny domowej. Prokuratura nakazała wojsku i policji tłumienie zamieszek.
Zaostrzenie kar dla lekarzy w Polsce
Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Ministerstwem Sprawiedliwości, rozważa zaostrzenie kar wobec lekarzy oraz osób sporządzających dokumentację medyczną. Nowe regulacje mają dotyczyć kolejek do specjalistów, dokumentacji i umów z NFZ. Temat ten zostanie omówiony na spotkaniu premiera Donalda Tuska, minister zdrowia Jolanty Sobierańskiej-Grendy oraz prezesów oddziałów NFZ. Sprawa ma związek z omijaniem kolejek przez polityków (m.in. senatora Tomasza Lenca i posłankę Małgorzatę Pępek) oraz fałszowaniem dokumentacji przez dr. Dawida Kacprzyka z Warszawy. Sankcje będą konsultowane z samorządem lekarskim. Rząd nie planuje zniesienia limitów przyjęć na studia medyczne.
Ukraiński panteon bohaterów narodowych
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski zapowiedział wniesienie projektu ustawy o stworzeniu panteonu bohaterów narodowych w celu uhonorowania postaci kształtujących historię Ukrainy. Zapowiedź ta padła podczas Dnia Konstytucji, po wcześniejszym sprowadzeniu do kraju szczątków Andrija Melnyka. Szef Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej Ołeksandr Alfiorow nie wykluczył, że w panteonie znajdzie się Stepan Bandera. Zełenski zapowiedział także postawienie pomnika Iwana Mazepy w miejscu obalenia 13 lat temu pomnika Lenina oraz podkreślił, że nikt nie będzie narzucał Ukrainie polityki historycznej.
Dymisja prezydenta Serbii i zerwanie stosunków Burkina Faso z Francją
- Serbia: Prezydent Aleksandar Vučić zapowiedział ustąpienie ze stanowiska w ciągu kilku tygodni i zaproponował rozpisanie przedterminowych wyborów. To efekt trwających od listopada 2024 roku protestów po katastrofie budowlanej na dworcu w Nowym Sadzie (gdzie zginęło 16 osób). Vučić zaproponował start koalicji jako komitet „Zjednoczona Serbia”.
- Burkina Faso: Wojskowa junta rządząca krajem pod przewodnictwem kpt. Ibrahima Traore oficjalnie zerwała stosunki dyplomatyczne z Francją, oskarżając ją o neokolonialne ambicje, ingerencję w wewnętrzne sprawy oraz wspieranie siatek wywrotowych. Relacje te pogarszały się od zamachu stanu w 2022 roku.
Rekord temperatury w Słubicach
W Słubicach odnotowano najwyższą temperaturę w historii pomiarów w Polsce. Termometry w tym mieście wskazały 40,5°C. Dotychczasowy rekord wynosił 40,2°C i został odnotowany w 1921 roku w Pruszkowie (województwo opolskie).
Źródło: Kanał Otwarty