W szeregach armii generała Andersa walczyli również obywatele II Rzeczypospolitej narodowości ukraińskiej.
Armia Andersa była formacją wielonarodową. Służyli w niej Polacy, Ukraińcy, Białorusini, Żydzi oraz przedstawiciele innych społeczności dawnej Rzeczypospolitej.
Szczególne znaczenie miała tutaj 5. Kresowa Dywizja Piechoty.
Jej żołnierze pochodzili w dużej mierze z terenów wschodnich przedwojennej Polski – obszaru, który po wojnie znalazł się poza granicami państwa polskiego. Dokładne ustalenie ich liczby jest trudne. Zachowane dokumenty nie zawsze odnotowywały narodowość w sposób, który pozwalałby dziś stworzyć pełną listę.
Według części badań w walkach pod Monte Cassino mogło uczestniczyć około 2500–3000 żołnierzy polskiej narodowości ukraińskiej. Ukraińscy żołnierze walczyli więc w tej samej formacji, pod tym samym dowództwem i na tych samych wzgórzach co ich polscy koledzy.
Dla części z nich była to również walka o przetrwanie i powrót do normalnego życia po sowieckich represjach.
Warto pamiętać, że byli to często ludzie, którzy kilka lat wcześniej trafili do sowieckich więzień i łagrów tylko dlatego, że byli obywatelami państwa polskiego. Teraz znajdowali się we Włoszech, z bronią w ręku, walcząc przeciwko Niemcom.
