Dziś, 24 września, 110.rocznica urodzin Andrzeja Panufnika, polskiego i brytyjskiego kompozytora i dyrygenta.
Andrzej Panufnik urodził się w 1914 roku w Warszawie. Był synem Tomasza Panufnika i Matyldy Thonnes. Matka była utalentowaną skrzypaczką, ojciec kompozytora, z zawodu mierniczy, większą część życia poświęcił lutnictwu. Atmosfera domu wywarła ogromny wpływ na muzyczne zainteresowania Andrzeja, a dogłębna znajomość instrumentów smyczkowych uwidoczniła się później w specjalnym traktowaniu tej grupy w jego utworach orkiestrowych.
Jeszcze przed wybuchem wojny odebrał staranne wykształcenie muzyczne, studiując w warszawskim Konserwatorium Muzycznym kompozycje (K. Sikorski) i dyrygenturę (W. Bierdiajew). Studia dyrygenckie pogłębiał w Wiedniu u Felixa von Weingartnera oraz w Paryzu u Philippe’a Gauberta. W latach trzydziestych powstały pierwsze kompozycje Panufnika, z których obecnie znane jest Trio fortepianowe (1934), zrekonstruowane przez kompozytora po wojnie (wszystkie jego utwory napisane przed 1944 rokiem spłonęły podczas Powstania Warszawskiego). Lata okupacji spędził w Warszawie, biorąc udział w ówczesnym życiu koncertowym, m.in. występował w duecie fortepianowym z Witoldem Lutosławskim, grając w kawiarniach artystycznych. W walkę z okupantem włączył się, pisząc – podobnie jak inni kompozytorzy w tym czasie (Lutosławski, Ekier) – Pieśni walki podziemnej, w tym popularne do dzisiaj Warszawskie dzieci.
Pod koniec lat czterdziestych Andrzej Panufnik wysunął się na czoło najbardziej awangardowych polskich kompozytorów. Zyskał wówczas pozycje czołowego kompozytora i dyrygenta Polski Ludowej, otrzymując kilka nagród państwowych i kompozytorskich – m.in. za Nokturn (1947) i Uwerture bohaterska (1951). Mimo tych zaszczytów – czując się coraz bardziej ograniczany w swej kompozytorskiej i obywatelskiej wolności – zdecydował się na nielegalne opuszczenie komunistycznej Polski i w 1954 roku wyjechał do Anglii. Od tego czasu aż do 1977 roku w Polsce obowiązywał polityczny zakaz wykonywania jego utworów, a nawet wymieniania jego nazwiska w prasie. Po osiedleniu się w Wielkiej Brytanii Andrzej Panufnik przyjął posadą dyrektora muzycznego City of Birmingham Symphony Orchestra (1957-59), aby po 1959 roku poświęcić się wyłącznie komponowaniu. Większość jego utworów powstała na zamówienie wybitnych osób i instytucji w Anglii i USA, m.in.: Triangles (zam. Telewizji BBC), Sinfonia votiva (zam. Boston Symphony Orchestra), X Symfonia (zam. Chicago Symphony Orchestra), Arbor cosmica (zam. Fundacji Kusewickich), Koncert skrzypcowy (zam. Y. Menuhina), Koncert wiolonczelowy (zam. M. Rostropowicza) i inne.
Zmarł w Twickenham pod Londynem, gdzie mieszkał od 1963 roku wraz z żoną Camillą Jessel i dwojgiem dzieci. Przez Rząd Polski został pośmiertnie odznaczony orderem Polonia Restituta. W dorobku kompozytorskim Andrzeja Panufnika zdecydowanie przeważa symfonika.
Źródło: Konsulat Generalny RP w Łucku