Dymisja ministra obrony Ukrainy Mychajła Fedorowa wywołała protesty w Kijowie i innych miastach, a Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało kolejne reformy systemu opieki zdrowotnej, w tym kontrowersyjną kwestię zarobków lekarzy. MSZ sprawdzi zasady przyznawania dotacji po wykrytych nieprawidłowościach, Unia Europejska nie osiągnęła porozumienia w sprawie kolejnego pakietu sankcji wobec Rosji, Stany Zjednoczone nałożyły wysokie cło na Brazylię za nieuczciwe praktyki handlowe, francuski parlament przyjął ustawę o wspomaganym samobójstwie, a Światowa Organizacja Zdrowia apeluje, by Europa aktywniej wykorzystywała sztuczną inteligencję w medycynie. Przegląd najważniejszych wydarzeń dnia — w programie „Układ poranny” z Michałem Ziomkiem.
Dymisja ministra obrony Ukrainy wywołała protesty
Dymisja ministra obrony Ukrainy Mychajła Fedorowa wywołała protesty w kraju. Portal The Kyiv Independent pisze, że decyzja prezydenta Wołodymyra Zełenskiego wiąże się z ryzykiem odwrócenia sytuacji na froncie na korzyść Rosji.
Zmiana na stanowisku szefa resortu obrony jest częścią szerszej rekonstrukcji rządu. Rada Najwyższa Ukrainy jeszcze w środę przegłosowała odwołanie premier Julii Swyrydenko, po tym jak głowa państwa w weekend zapowiedziała przesunięcie jej na inne stanowisko. W czwartek parlamentarzyści zaakceptowali kandydaturę Serhija Koreckiego na nowego szefa rządu.
Wymianę ministra obrony Zełenski uzasadnił konfliktem Fedorowa z naczelnym dowódcą sił zbrojnych Ukrainy generałem Ołeksandrem Syrskim. Komentując całą sprawę, Fedorow stwierdził, że Syrski nie jest obecnie gotowy do podjęcia rozmów na temat pojawiających się nowych problemów.
Dymisja dotychczasowego szefa resortu obrony wywołała protesty w Kijowie i kilku innych ukraińskich miastach. Tysiące ludzi zgromadziło się, by zademonstrować przeciwko — jak to określali — zastępowaniu skutecznych ministrów wygodnymi pochlebcami. The Kyiv Independent twierdzi, że prezydent Ukrainy po raz kolejny odwołał polityka, który zyskał zbyt dużą popularność przed możliwymi wyborami.
Zdaniem portalu w tym przypadku decyzja może mieć poważne konsekwencje, bo Fedorow, w porównaniu do innych wojskowych, miał strategię oraz jasny plan wygrania wojny z Rosją. Błędna polityka Syrskiego może przeszkodzić w zmuszeniu Rosji do pokoju, a więc zniweczyć działania Fedorowa prowadzące do odwrócenia sytuacji na korzyść Ukrainy.
Ministerstwo Zdrowia zapowiada kolejne reformy systemu opieki zdrowotnej
Ministerstwo Zdrowia zaprezentowało kolejne elementy reformy systemu opieki zdrowotnej, w tym kontrowersyjną kwestię zarobków lekarzy. Pakiet zmian obejmuje także możliwość zgłaszania przypadków omijania kolejek oraz korektę harmonogramu i czasu pracy medyków.
W ubiegłym tygodniu minister zdrowia Jolanta Sobierańska-Grenda podczas konferencji prasowej przedstawiła wstępne założenia reformy. Teraz zaprezentowała dwa projekty ustaw oraz cztery projekty rozporządzeń, dotyczące głównie pracy lekarzy.
Po spotkaniu zespołu trójstronnego do spraw ochrony zdrowia minister poinformowała, że zaakceptowano propozycje rozwiązań dotyczących limitu stawki w wysokości 240 złotych za godzinę pracy lekarza, a także obowiązku przepracowania przynajmniej połowy etatu w jednym szpitalu. Poza tym szefowa resortu, zgodnie z sugestiami przedstawionymi przez rzecznika praw pacjenta, zawarła w swoim projekcie możliwość zgłaszania nieprawidłowości w postaci omijania kolejek, co ma być w przyszłości karane.
Wprowadzony ma być ponadto zakaz zawierania umów ze spółkami lekarskimi przez placówki finansowane przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Rozporządzenia będą z kolei dotyczyć między innymi harmonogramu czasu pracy lekarzy i zbierania danych na temat miejsc, w których są oni zatrudnieni.
Przewodnicząca zespołu trójstronnego do spraw ochrony zdrowia Krystyna Ptok, cytowana przez portal rynekzdrowia.pl, powiedziała, że część wspomnianych postulatów przedstawiono już przed rokiem, dlatego wyraziła ubolewanie, że rozwiązania te wprowadzane są dopiero po serii skandali związanych z wynagrodzeniami i czasem pracy lekarzy. W opinii Wojciecha Wiśniewskiego z Polskiego Towarzystwa Gospodarczego reforma może być wstrząsem dla systemu ochrony zdrowia, ponieważ będzie wprowadzana bardzo szybko.
MSZ sprawdzi zasady przyznawania dotacji dla organizacji polonijnych
Ministerstwo Spraw Zagranicznych sprawdzi zasady przyznawania dotacji finansowych w ramach programu Polonia i Polacy za granicą. Wirtualna Polska ujawniła, że jedno ze stowarzyszeń niespełniających odpowiednich warunków otrzymało blisko dwa miliony złotych.
Organizacja Polonia Connect uzyskała finansowanie w ramach konkursu ogłoszonego na początku września. Z myślą o otrzymaniu publicznych pieniędzy Stowarzyszenie Lubelska Liga Gier Miejskich zmieniło nazwę na Polonia Connect, wpisując do swojego statutu działalność na rzecz Polaków mieszkających poza granicami kraju.
Organizacja otrzymała prawie dwa miliony złotych, ponieważ urzędnicy nie sprawdzili, czy współpracuje ona ze środowiskami polonijnymi. W rzeczywistości zajmowała się ona dotąd organizacją różnego rodzaju imprez plenerowych na terenie województwa lubelskiego.
Minister spraw zagranicznych Radosław Sikorski, reagując na doniesienia Wirtualnej Polski, wstrzymał wypłatę kolejnych środków finansowych dla stowarzyszenia Polonia Connect. W przypadku potwierdzenia próby oszustwa o sprawie ma zostać powiadomiona prokuratura. Resort dyplomacji zamierza teraz sprawdzić model finansowania działalności na rzecz Polaków przebywających za granicą. Według deklaracji MSZ resort miał już wcześniej rozpocząć prace związane z przejrzystością i efektywnością wykorzystywania środków publicznych na tego rodzaju cele.
UE nie osiągnęła porozumienia ws. nowego pakietu sankcji wobec Rosji
Po trzech dniach negocjacji państwa członkowskie Unii Europejskiej nie osiągnęły porozumienia w sprawie kolejnego pakietu sankcji wobec Rosji. Swoje obiekcje wobec projektu zgłosiły Austria oraz Grecja.
Jak zauważa portal Politico, dotąd problemy z przyjmowaniem nowych ograniczeń były spowodowane sprzeciwem ze strony Węgier. Choć na Węgrzech dokonała się zmiana rządu, teraz sankcje blokują właśnie Austria i Grecja.
Austriaccy dyplomaci oczekują odszkodowania za wywłaszczenie rosyjskich oddziałów banku Raiffeisen. Odzyskanie około 2,1 miliarda euro zależałoby od przejęcia i sprzedaży aktywów Rosji zamrożonych w Austrii, a większość tej kwoty przekazano by na pomoc dla Ukrainy. Pozostałe kraje członkowskie wspólnoty nie są przekonane do tego pomysłu, choć podobno znaleziono już kompromisowe rozwiązanie.
Greckie władze podchodzą z kolei krytycznie do wprowadzenia kolejnych sankcji wobec rosyjskiego skroplonego gazu ziemnego LNG. Już wcześniej zmieniono część pierwotnych założeń kolejnego pakietu ograniczeń — wycofano się z zakazu importu ryb z Rosji i złagodzono zasady przyznawania wiz byłym rosyjskim wojskowym.
Sprawująca prezydencję w Unii Europejskiej Irlandia zaplanowała wznowienie rozmów w kolejnych dniach. Na razie ambasadorowie państw unijnych uzgodnili jedynie tymczasowe utrzymanie ceny ropy naftowej na poziomie ponad 44 dolarów za baryłkę. Bez przedłużenia limitu w tym tygodniu Rosja mogłaby zarabiać więcej na eksporcie surowca.
USA nałożyły cło na Brazylię za nieuczciwy handel
Stany Zjednoczone nałożyły na Brazylię cło w wysokości 25%. Waszyngton zarzuca Brazylii stosowanie nieuczciwych praktyk prowadzących do nierównowagi w obustronnym handlu.
Ameryka zakończyła trwające blisko rok dochodzenie w sprawie polityki prowadzonej przez Brazylię. Uznano, że tamtejsze władze szkodzą interesom handlowym USA w branżach e-commerce, sprzedaży etanolu oraz nielegalnego wylesiania.
Amerykański sekretarz stanu Marco Rubio za pośrednictwem platformy X zarzucił prezydentowi Brazylii Luli da Silvie, że wraz ze swoim rządem nie negocjował on w dobrej wierze. Przez ostatni rok miał prowadzić własną politykę, która teraz poskutkuje wprowadzeniem ceł godzących w interesy Brazylijczyków.
W odpowiedzi brazylijski przywódca stwierdził, że nie ma żadnego uzasadnienia dla wdrożenia nowych opłat. Brazylia, jak zapowiedział, odpowie na działania Stanów Zjednoczonych, a także zgłosi sprawę do Światowej Organizacji Handlu.
Cła w wysokości 25% zaczną obowiązywać wkrótce. Ameryka prowadzi obecnie dochodzenie w sprawie zjawiska pracy przymusowej w kilkudziesięciu krajach, co może dotknąć również Brazylię — wówczas opłaty nałożone na import brazylijskich produktów mogą wzrosnąć do poziomu 37,5%.
Telewizja CNN przypomina, że to jedna z pierwszych tego rodzaju decyzji podjętych przez prezydenta USA Donalda Trumpa po wyroku Sądu Najwyższego — w lutym sędziowie podważyli podstawę prawną, na której opierały się cła wprowadzone przez administrację Białego Domu.
Francuski parlament przyjął ustawę o wspomaganym samobójstwie
Francuski parlament przegłosował ustawę o wspomaganym samobójstwie. Prawo popierane przez prezydenta Emmanuela Macrona umożliwi eutanazję śmiertelnie chorych osób.
Za nowymi przepisami opowiedziało się 291 posłów izby niższej Zgromadzenia Narodowego, a sprzeciwiło się im 241 parlamentarzystów. Francja dołączyła tym samym do jedenastu innych krajów, które wcześniej przyjęły regulacje dotyczące wspomaganego samobójstwa.
Eutanazja będzie dostępna dla niektórych dorosłych cierpiących na nieuleczalne choroby. Skorzystać z niej będą mogli jedynie obywatele Francji lub osoby na stałe przebywające w kraju, a każdy przypadek będzie musiał zostać poddany konsultacjom z zespołem specjalistów. Personel medyczny będzie mógł podać odpowiednie środki wyłącznie osobom niebędącym w stanie zrobić tego samodzielnie. Z możliwości eutanazji wyłączono pacjentów cierpiących na choroby psychiczne czy chorobę Alzheimera.
Francuska głowa państwa, komentując decyzję parlamentu, podkreśliła, że w tak delikatnej sprawie dotyczącej życia i godności konieczne było poświęcenie czasu na dialog i debatę. Telewizja France 2 przytoczyła argumenty zwolenników i przeciwników wspomaganego samobójstwa — zdaniem polityków popierających eutanazję pozwala ona skrócić cierpienie śmiertelnie chorych osób, przeciwnicy ustawy twierdzą z kolei, że przepisy będą wywierać presję na osoby starsze i niepełnosprawne, podczas gdy powinno się zapewnić im dostęp do opieki paliatywnej. Podobne dyskusje trwają w Wielkiej Brytanii, gdzie Izba Gmin ma ponownie rozpatrzyć propozycje dotyczące wspomaganego samobójstwa. Trzy lata temu podobne regulacje zostały odrzucone przez parlament Niemiec.
WHO apeluje o szersze wykorzystanie AI w europejskiej medycynie
Światowa Organizacja Zdrowia uważa, że Europa nie wykorzystuje potencjału tkwiącego w sztucznej inteligencji, której narzędzia mogłyby wspomóc przeciążony pracą personel medyczny.
Szef europejskiego oddziału WHO Hans Kluge powiedział, że w większości państw nie przyjęto dotąd przepisów regulujących korzystanie z AI w opiece zdrowotnej. Luka między wdrożeniem sztucznej inteligencji a zarządzaniem nią jest obecnie, jego zdaniem, największym wyzwaniem dla kontynentu.
Zgodnie z danymi przytoczonymi przez telewizję Euronews, obecnie dwie trzecie z 53 europejskich państw zrzeszonych w WHO wdraża diagnostykę opartą o AI, a połowa korzysta z chatbotów dla pacjentów. Jedynie kilka z nich opracowało strategię wykorzystywania sztucznej inteligencji. 40% państw europejskich nie ustaliło wciąż etycznych zasad w zakresie stosowania AI w opiece zdrowotnej, a tylko 20% uwzględnia w programach studiów medycznych informacje na temat tego rodzaju narzędzi.
W opinii Kluge dane statystyczne są niepokojące. Sztuczna inteligencja mogłaby odciążyć pracowników europejskiej służby zdrowia, a zarazem brak regulacji jej wykorzystania może narażać pacjentów na niebezpieczeństwo. Obecna sytuacja podważa więc zaufanie Europejczyków do ich opieki medycznej. Światowa Organizacja Zdrowia planuje przedstawić swój plan działania dotyczący wdrażania AI w systemie ochrony zdrowia.
Źródło: Kanał Otwarty